Wednesday, August 5, 2020
Home វិចារណកថា

វិចារណកថា

video

តើ​ផ្នត់គំនិត​របស់​មេដឹកនាំ​វៀតណាម​ដែល​មាន​ចំពោះ​ខ្មែរ​ចង់បាន​អ្វី​ឲ្យ​ពិតប្រាកដ​?

ទំនាក់ទំនង​រវាង​អ្នកដឹកនាំ​ខ្មែរ និង​អ្នកដឹកនាំ​យួន ក្នុង​ប្រវត្តិ​សាស្រ្ត​គេ​សង្កេតឃើញ​ថា ខ្មែរ​ចាញ់កល ចាញ់បោក​យួន​ជានិច្ចកាល ហើយ​បើ​ខ្មែរ​មិន​នាំគ្នា​ក្រឡេក​ទៅ​សិក្សា​រឿង​អតីតកាល​ទេ នោះ​ខ្មែរ​នឹង​មិន​អាច​ដឹងរឿង​ទាំងនេះ​បាន​ឡើយ។ ក្នុង​ភាគ​ទី៦ អំពី​ផ្នត់គំនិត​អ្នកដឹកនាំ​យួន​ចំពោះ​ជនជាតិ​ខ្មែរ កំហុស​ធំ​គឺ​ត្រង់​មេដឹកនាំ​ខ្មែរ​ខ្លះ​ជួយ​ទ្រទ្រង់​មហិច្ឆតា​យួន​ដោយ​មិនដឹង​ខ្លួន៖ និស្សិត​ខ្មែរ​រៀន​នៅ​ម៉ុង​ប៉ឺ​លី​យេ (Montpelier​) ប្រទេស​បា រាំង មុន​ប្រទេស​កម្ពុជា​ទទួល​ឯករាជ្យ​ពី​បារាំង ដែល​ឱប ក្រសោប​មនោ​គន៍​វិជ្ជា​កុម្មុយនិស្ត បែប​ម៉ា​ក្សី​ស្ត​និយម...
video

របត់នយោបាយខ្មែរក្នុងទសវត្ស១៩៦០ និងរបត់នយោបាយខ្មែរបច្ចុប្បន្នហាក់មានភាពស្រដៀងគ្នា

ការស្រាវជ្រាវ​ស្វែងរក​ធាតុ​ពិត​នៃ​វិវាទ​រវាង​ខ្មែរ និង យួន រាប់​សតវត្ស​មកនេះ យើង​មិន​សំ អាង​លើ​ឯកសារ ឬសៀវភៅសរសេរ ឬ និ​យា​យតៗ​គ្នា​ពី​ប្រភព​អ្នកឈ្នះ​សង្រ្គាម​ដែល​កែ​ប្រវត្តិ​សាស្រ្ត​តម្រូវ​តាមចិត្ត​ខ្លួន​ចង់និយាយ ឬពី​អ្នក​ដែល​បាន​ទទួលផល​ប្រយោជន៍​ជាមួយ​អ្នកឈ្នះ ម្ល៉ោះហើយ​តោង​និយាយ​កាន់ជើង ទ្រ ជើង​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​នោះ​ទេ។ យើង​បាន​និយាយ​ថា យួន​មាន​ផែនការ​វាតទី វាត​ទឹកដី​យក​ប្រទេស​ក្នុង​ឥណ្ឌូចិន កម្ពុជា និង លាវ ជា​អា ណា​និគម​ទ្រង់ទ្រាយ​ថ្មី (neo​-colonies​)...
video

អ្នកដឹកនាំយួនតែងចង់គ្របដណ្តប់ និងចាត់ចែងលើអ្នកតស៊ូខ្មែរជានិច្ច ហើយបានសំរេចទិសដៅសឹងតែរាល់សម័យ

ប៉ុន្មានសប្តាហ៍កន្លងមក យើងបានស្រាវជ្រាវ ស្រង់ព្រឹត្តិការណ៍ក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តមកជម្រាបមិត្តអ្នកស្តាប់និងទស្សនាកម្មវិធីផ្សាយ The Cambodia Daily អំពីរបៀបគិតគូ ឬ ផ្នត់គំនិតអ្នកដឹកនាំយួនក្នុងកិច្ចការជាប្រយោជន៍ជាតិសាសន៍របស់គេ ដូចជាការគិត ការចាត់ចែងកិច្ចការ ការ រៀបចំផែនការ ការអនុវត្តន៍ផែនការ ការប្រស្រ័យជាមួយជនជាតិនិមួយៗក្នុងដែនដីដែលគេបានយកកាន់កាប់ត្រួត ត្រារួចមកហើយ និងព្យាយាមវាតទីយកតទៅទៀត។ ជាប្រពៃណី ជាតិសាសន៍យួនគេព្យាយាម គេអំណត់ បន្តបេសកកម្មទៅមុខជានិច្ច...
video

តើប្រទេសកម្ពុជាក្នុងសតវត្សទី១៩ និង សតវត្សទី២១ ខុសគ្នាយ៉ាងណា?

យើងខ្ញុំឧស្សាហ៍ពិនិត្យមើលប្រវត្តិសាស្រ្តសរសេរ ចងក្រងដោយអ្នកនិពន្ធបស្ចិមប្រទេស អំពីទំនាក់ទំនងរវាងជនជាតិខ្មែរ និង ជនជាតិយួន ឬ គិញ ព្រោះថាអ្នកសរសេរមិនសូវមានផលប្រយោជន៍អ្វីក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូចិន ក្រៅតែពីចងក្រងប្រវត្តិសាស្រ្តពិភពលោកសម្រាប់ការរៀនសូត្ររបស់មនុស្សជាតិ។ យើងខ្ញុំមិនស្រង់ប្រភពពីអ្នកនិពន្ធសៀវភៅប្រវត្តិសាស្រ្តរវាង ខ្មែរ−យួន ព្រោះតែភាគីពាក់ព័ន្ធជាជនជាតិខ្មែរ និង ជនជាតិយួន មានផលប្រយោជន៍នឹងគ្នាច្រើន ទាំងខាងនយោបាយ ខាងយោធា ការទូត សេដ្ឋកិច្ច និង...
video

តើអ្នកដឹកនាំប្រទេសយៀកណាម គ្រប់ជំនាន់មានគំនិតបែបណាចំពោះជនជាតិ និងអ្នកដឹកនាំខ្មែរ?

ក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្ត បើមានហេតុការណ៍ពិតណាមួយកើតឡើង គេតែងតែព្យាយាមកត់ត្រាទុក រក្សាទុក និង បន្តស្រាវជ្រាវរកមូលហេតុ ដែលបង្កឲ្យមានហេតុការណ៍កើតឡើងមាននោះ ជាបន្តទៅទៀតដើម្បីឲ្យដឹងការណ៍ពិតកាន់តែច្រើនថែមទៀត។ ការបន្តការសិក្សា ស្រាវជ្រាវតទៅទៀតរកហេតុផលក្នុងរឿងព្រឹត្តិការណ៍អ្វីមួយ គឺដើម្បីបញ្ចៀសការជជែក ប្រកែកគ្នា ឈ្លោះគ្នានោះឯង។ ក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តរឿងយួន និង ខ្មែរ និង ចាម វាជារឿងពិតរវាងប្រជាជាតិទាំងពីរទាំងបីនេះរាប់រយឆ្នាំមកហើយព្រោះជនជាតិទាំងនេះ...
video

តើ​សហព័ន្ធ​ឥណ្ឌូចិន​មាន​ស្ថានភាព​នយោបាយ និង​សេដ្ឋកិច្ច​របៀបណា​ខ្លះ​?

បើ​ពិនិត្យមើល​ស្រុក​លាវ​វិញ រដ្ឋអំណាច​ក្រុង​វៀង​ចាន់ ស្ថិត​ក្រោម​ក្រញាំ​ក្រុង​ហា ណូយ​រហូត​តាំងពី​ឆ្នាំ១៩៧៥មក ព្រោះតែ​ទំនាក់​ល្អ​រវាង​មេដឹកនាំ ប៉ា​ថេ​តឡាវ និង មេដឹកនាំ​យួន​កុម្មុយនិស្ត។ ក្រុម​ជំនាញការ​យួន ហៅថា ឌ័ន​−៩៥៩ មាន​វត្តមាន​នៅ​ស្រុក​លាវ​តាំងពី​មុន​ឆ្នាំ១៩៧៥។ទំនាក់ទំនង​ល្អ​លាវ និង យួន ទី១ស្ថិត​ត្រង់​អ្នកដឹកនាំ​លាវ​ជាច្រើន​រៀន​នៅ​ស្រុក​យួន ចេះ​ភាសា​យួន​ស្ទាត់​; ទី២ អ្នកអង្គម្ចាស់ សុ​ផា​នុ​វង្ស ប្រមុខរដ្ឋ និង ឧបនាយក​រដ្ឋមន្រ្តី...
video

តើការចូលសមាជិកអាស៊ាន ចំណេញខ្មែរ ឬ ខាតខ្មែរ?

លោកនាយក​រដ្ឋមន្រ្តី ហ៊ុន សែន ធ្លាប់​បាន​ចេញ​សារាចរណែនាំ នៅ​ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩៨៦ ឲ្យ​រដ្ឋអំណាច​ខ្មែរ​គ្រប់​មូលដ្ឋាន ជួយ​សម្រួល ឧបត្ថម្ភ​ជីវភាព​ជនជាតិ​យួន​ចូល​មក​ស្រុកខ្មែរ រួមផ្សំ​នឹង​ទាហាន​យួន​ដែល​ដោះ ឯកសណ្ឋាន​រស់​ជា​ជនស៊ីវិល​នៅ​ស្រុកខ្មែរ​ក្នុង​ឆ្នាំ១៩៨៩។ យោធា​យួន​ខ្លះ​ដែល​មិនទៅ​ស្រុក​វិញ ព្រោះ​ពិ បា​ករស់នៅ​ស្រុកកំណើត​របស់​ខ្លួន អ្នកខ្លះ​ដែល​យកប្រពន្ធ​ខ្មែរ មាន​សិទ្ធិ​ពិសេស​ទទួល​ដី​សម្ប ទាន​សេដ្ឋកិច្ច...
video

តើទិសដៅនៃការបង្កើតសហព័ន្ធឥណ្ឌូចិនចង់បានអ្វី?

មុននឹង​រាយការណ៍​ជូន​ភាគ​ទី២ជា​បន្ត​នូវ របាយ​រូបភាព​ពី​ទ្រង់ទ្រាយ​សហព័ន្ធ​ឥណ្ឌូ ចិន ជា​ទ្រង់ទ្រាយ សមាហរណកម្ម​សេដ្ឋកិច្ច​សហគមន៍​អាស៊ាន យើង​សូម​ធ្វើការ​តម្រូវ​ព្រះបន្ទូល​របស់​ព្រះអង្គ តាម​ការ​ដកស្រង់​ព្រះបន្ទូល​ព្រះអង្គ​ពីអ​ត្ថ​បទ​របស់​បណ្ឌិត ហ្គា​ហ្វា ពាង​ម៉េ​ត នៅ​ឆ្នាំ២០១០ ដែល​ព្រះអង្គ​មាន​បន្ទូល​នៅ​ឆ្នាំ១៩៦២ ជា​ដូច្នេះ​វិញ៖ “មិនថា​ឈ្មោះ​ជា យ៉ា ឡុង ហូជីមិញ ឬ ង៉ោ ឌិ​ញយីម នោះ​ទេ គ្មាន​យួន​ណា​ម្នាក់​ដេកលក់​ស្កប់ស្កល់​ឡើយ លុះត្រាតែ​គេស​ម្រេច​ជោគជ័យ​ក្នុង​ការ​រុញច្រាន​ខ្មែរ​ឆ្ពោះទៅ​រក​ការ​រលាយ​សាបសូន្យ...
video

ក្រុមអ្នកឃ្លាំមើលនិយាយថា គំនិតបង្កើតសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ច អាស៊ានគឺដើម្បីបំពេញចិត្តមេដឹកនាំក្រុងហាណូយប៉ុណ្ណោះ

ពេលណាយើងបានធ្វើសេចក្តីរាយការណ៍ប៉ះចំកន្លែងថា សហព័ន្ធឥណ្ឌូចិន ទោះជានិយាយចំៗក្តី និយាយបែបប្រៀបធៀបអំពីលក្ខណៈដូចគ្នាតែមានឈ្មោះខុសគ្នាក្តី មានលោក អ្នកស្តាប់ខ្មែរយើងខ្លះ សរសេរនៅក្នុងកម្មវិធីផ្សាយ The Cambodia Daily ជា ខម៉ិន  (comment) ថា “មកដល់សម័យនេះហើយ នៅមានរឿងអញ្ចឹងទៀត!”។ យើងខ្ញុំមិនទាន់យល់ជម្រៅអត្ថន័យនៃឃ្លា ប្រយោគដ៏ខ្លីនេះនៅឡើយទេ ថាតើអ្នកសរសេរនោះចង់និយាយថាហេតុអ្វីមានរឿងហ្នឹងទៀតនៅសម័យសតវត្សទី២១ ឬក៏ចង់ និយាយថា ហេតុអ្វីយើងខ្ញុំនៅតែយករឿងចាស់សម័យមុនហ្នឹងមកនិយាយដដែលៗទៀត? យើងខ្ញុំសោកស្តាយដែរព្រោះថា...

MEDIA FEEDS

Popular

video

IDEA TALK៖ តើឧកញ៉ារូបណាដែលកំពុងចាប់ផ្តើមធ្វើឲ្យមានការផ្ទុះអាជីវកម្មព្រៃឈើនៅតំបន់ព្រៃឡង់ឡើងវិញ?

កម្មវិធី Idea Talk សំរាប់រាត្រីថ្ងៃទី៣០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០ ស្តីអំពី៖ តើឧកញ៉ារូបណាដែលកំពុងចាប់ផ្តើមធ្វើឲ្យមានការផ្ទុះអាជីវកម្មព្រៃឈើនៅតំបន់ព្រៃឡង់ឡើងវិញ?